تمرین 1 درس چهارم عربی دوازدهم
الْتَمَارِينَ الْأَوَّلُ: عَيْنِ الْعِبَارَةِ الْفَارِسِيَّةِ الْقَرِيبَةِ مِنَ الْعِبَارَةِ الْعَرَبِيَّةِ فِي الْمَعْنَى.
1- لا يُؤْمِنُ أَحَدُكُم حَتَّىٰ يُحِبُّ لِأُخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ.
2- إِذَا أَنتَ أَكْرَمُتْ الْكَرِيمَ مَلَكَتَهُ وَ إِنْ أَنتَ أَكْرَمُتْ اللَّيْمُ تَمَرَّدَا.
3- الْعَاقِلُ يَبْنِي بِيَتَهُ عَلَى الصَّخْرِ وَ الْجَاهِلُ يَبْنِيهِ عَلَى الرَّمَلِ.
4- ادْعَىٰ التَّعْلَبُ شَيْئًا وَ طَلَبَ قَبْلَ هَلْ مِنْ شَاهِدٍ قَالَ الذَّنْبَ.
5- مَنْ سَعَىٰ رَحِىْ، وَ مَنْ لَّزِمْ الْمَنَامَ رَأَى الْأَخْلَامَ.
6- إِذَا أَرَادَ اللَّهُ هَلَكَ النَّمْلَةِ، أَنْبَتْ لَهَا جَنَاحَيْنِ.
7- مُدَّ رَجُلَكَ عَلَى قَدْرٍ كِسَائِكَ.
8- عِنْدَ الشَّدَائِدِ يُعْرَفُ الْإِخْوَانُ.
(گزینههای فارسی در پاسخنامه بررسی شدهاند)
پاسخ و معنی تمرین 1 درس چهارم عربی دوازدهم
بچههای عزیز، در این تمرین باید مفهوم عبارات و احادیث عربی را با ضربالمثلها و اشعار فارسی تطبیق دهیم. این تمرین برای درک مطلب و قرابت معنایی بسیار مفید است:
۱- عبارت عربی: هیچیک از شما ایمان نمیآورد تا اینکه آنچه برای خود دوست دارد، برای برادرش هم دوست داشته باشد.
پاسخ تطبیقی: هر آن چیز کانت نیاید پسند / تن دوست و دشمن بدان در مبند (فردوسی)
۲- عبارت عربی: اگر تو شخص بزرگوار را گرامی بداری، مالک او میشوی و اگر شخص فرومایه را گرامی بداری، نافرمانی میکند.
پاسخ تطبیقی: چو با سفله گویی به لطف و خوشی / فزون گرددش کبر و گردن کشی (سعدی)
۳- عبارت عربی: خردمند خانهاش را روی صخره میسازد و نادان آن را روی شن میسازد.
پاسخ تطبیقی: به جویی که یک روز بگذشت آب / نسازد خردمند ازو جای خواب (فردوسی)
۴- عبارت عربی: روباه چیزی را ادعا کرد و پذیرفته شد، آیا شاهدی هست؟ گفت دُم.
پاسخ تطبیقی: ز روباهی بپرسیدند احوال / ز معروفان گواهش بود دنبال (عطار)
۵- عبارت عربی: هرکس تلاش کرد چرید (بهره برد)، و هرکس به خواب چسبید رؤیاها دید.
پاسخ تطبیقی: هرکه رود چرد و هرکه خسبد خواب بیند. (انوشیروان)
۶- عبارت عربی: هرگاه خداوند نابودی مورچه را بخواهد، برایش دو بال میرویاند.
پاسخ تطبیقی: آن نشنیدی که حکیمی چه گفت؟ / مور همان به که نباشد پرش (سعدی)
۷- عبارت عربی: پایت را به اندازه جامهات دراز کن.
پاسخ تطبیقی: پایت را به اندازه گلیمت دراز کن. (مثل فارسی)
۸- عبارت عربی: هنگام سختیها برادران (دوستان واقعی) شناخته میشوند.
پاسخ تطبیقی: دوست آن باشد که گیرد دست دوست / در پریشان حالی و درماندگی (سعدی)
تمرین 2 درس چهارم عربی دوازدهم
التمريـّن الثَّانـي:
أ. عَيْنِ اسْمَ الْفَاعِلِ وَ اسْمَ الْمُبَالَغَةِ وَ اسْمَ التَّفْضِيلِ فِي الْحَدِيثِينَ الثَّالِيِينِ.
ب. أَكْثَبِ الْمَحَلُّ الْإِعْرَابِيُّ لِما تَحْتَهُ خَطٌّ.
١- إِنَّ الرَّرْعَ يَنْبُتُ فِي السَّهْلِ وَ لَا يَنْبُتُ فِي الصَّفَا فَكَذَلِكَ الْحِكْمَةُ تَعْمُرُ فِي قَلْبِ [الإنسان] المُتَوَاضِعِ وَ لَا تَعْمُرُ فِي قَلْبِ [الإنسان] المُتَكَبِّرِ الْجَبَارِ، لِأَنَّ اللَّهَ جَعَلَ التَّوَاضُعَ آَلَةَ الْعَقلِ وَ جَعَلَ التَّكَبُّرَ مِنْ آَلَةِ الْجَهْلِ.
٢- مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَامًا فَلْيَبْدَأْ بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيْرِهِ وَلْيَكُنْ تَأْدِيْهُ بِسِيرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِيْهِ بِلِسَانِهِ؛ وَ مُعَلَّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُهَا أَحَقُّ بِالْإِحْلَالِ مِنْ مُعَلَّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ.
پاسخ و معنی تمرین 2 درس چهارم عربی دوازدهم
بچهها در این تمرین، هم روی مبحث «مشتقات» (اسم فاعل، مبالغه، تفضیل) کار میکنیم و هم نقش کلمات (محل اعرابی) را بررسی میکنیم.
*یادآوری*: اسم فاعل در ثلاثی مجرد بر وزن «فاعِل» و در مزیدها با «مُـ» شروع شده و حرکت قبل از آخرش کسره (ِ) است.
بررسی حدیث اول:
الف) مشتقات:
- اسم فاعل: الْمُتَواضِع، الْمُتَكَبِّر (هر دو از بابهای مزید هستند)
- اسم مبالغه: الْجَبّار (بر وزن فَعّال)
- اسم تفضیل: در این حدیث نداریم.
ب) محل اعرابی (نقش کلماتِ زیرخطدار):
- الزَّرْعَ: اسم حروف مشبهة بالفعل (اسم إنَّ) و منصوب.
- الْحِكْمَةُ: مبتدای مؤخر و مرفوع (كَذلِكَ خبر مقدم است).
- التَّواضُعَ: مفعولبه اول و منصوب (فعل جَعَلَ دو مفعول میگیرد).
- آلَةَ: مفعولبه دوم و منصوب.
بررسی حدیث دوم:
الف) مشتقات:
- اسم فاعل: مُعَلِّم، مُؤَدِّب (هر دو از باب تفعیل با میم مضموم و عینالفعل مکسور)
- اسم تفضیل: أَحَقّ (بر وزن أَفْعَل)
ب) محل اعرابی (نقش کلماتِ زیرخطدار):
- إِماماً: مفعولبه دوم و منصوب.
- سيرَتِهِ: مجرور به حرف جر (چون قبلش حرف جر «بِـ» آمده است).
- لِسانِهِ: مجرور به حرف جر (چون قبلش حرف جر «بِـ» آمده است).
